Endüstriyel Tasarım Tescili Nasıl Yapılır? Kapsamlı Rehber 2026

Marka tescili kadar bilinmese de, endüstriyel tasarım tescili bir ürünün görünümünü koruyan hayati bir fikri mülkiyet hakkıdır. Bir ürünün şekli, deseni, rengi, süslemesi veya bunların birleşimi, endüstriyel tasarım koruması altına girebilir. Peki, endüstriyel tasarım tescili nasıl yapılır? Hangi ürünler tescil edilebilir? Maliyeti ve süreci nedir? Bu kapsamlı rehberde, endüstriyel tasarım tescilinin tüm boyutlarını inceliyoruz.

Endüstriyel Tasarım Nedir?

Endüstriyel tasarım, bir ürünün tamamının veya bir parçasının, çizgi, kontur, renk, şekil, yüzey dokusu veya malzeme gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Bu tasarım, estetik açıdan farklı ve yeni olmalıdır. Endüstriyel tasarım tescili, tasarım sahibine belirli bir süre boyunca tasarımı kullanma ve başkalarının izinsiz kullanmasını engelleme hakkı verir.

Endüstriyel tasarım koruması alabilen ürün örnekleri:

• Tüketici elektroniği (telefon, kulaklık, saat kasası).
• Mobilya ve dekorasyon ürünleri.
• Araç iç ve dış tasarımı.
• Paketleme ve ambalaj tasarımları.
• Moda ve tekstil ürünleri.
• Mutfak eşyaları ve aletleri.
• Tıbbi cihazların dış görünümleri.

Endüstriyel Tasarım Tescili Neden Önemlidir?

Bir ürünün görünümü, tüketicinin satın alma kararını doğrudan etkiler. Özellikle rekabetin yoğun olduğu sektörlerde, ürünün estetik farklılığı rekabet avantajı sağlar.

Tescilin önemi:

• Haksız Kopyalamaya Karşı Koruma: Rakiplerin ürününüzün görünümünü taklit etmesini engeller.
• Pazar Farklılığı: Benzersiz tasarım, ürününüzü raflarda ve ekranlarda ayırt edilebilir kılar.
• Lisanslama Geliri: Tescilli tasarım üzerinden lisans anlaşmaları yapılabilir.
• Yatırım Değeri: Şirketin fikri mülkiyet portföyüne değer katar.
• Hukuki Güvence: İhlal durumunda dava açma ve tazminat talep etme hakkı sağlar.

Türkiyede Endüstriyel Tasarım Tescil Süreci

Türkiyede endüstriyel tasarım tescili, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında TÜRKPATENT nezdinde yapılır.

Adım 1: Tasarımın Hazırlanması

Tescil başvurusu için tasarımın belirli standartlarda görsel sunumu hazırlanmalıdır. Bu görseller, tasarımın tüm açılarını ve detaylarını göstermelidir.

Görsel hazırlık kuralları:

• Fotoğraflar veya çizimler net ve profesyonel olmalıdır.
• Ürünün ön, arka, yan ve perspektif görünümleri sunulmalıdır.
• Görseller tek renk arka plan üzerine çekilmelidir.
• Exploded view (parçalanmış görünüm) gerekiyorsa eklenmelidir.

Adım 2: Yenilik ve Farklılık Araştırması

Endüstriyel tasarım tescili için temel şartlardan biri, tasarımın "yeni" ve "farklı" olmasıdır. Bu nedenle başvuru öncesi, mevcut tescilli tasarımların ve kamuya açık kullanımların araştırılması önemlidir.

Adım 3: Başvuru Yapılması

Başvuru, TÜRKPATENTin online sistemi üzerinden yapılabilir. Başvuru formunda şu bilgiler yer alır:

• Tasarım sahibi bilgileri.
• Tasarımcı bilgileri (tasarım sahibi değilse).
• Ürünün adı ve sınıflandırması (Locarno Sınıflandırması).
• Tasarıma ait görseller.
• Tasarımın açıklaması (isteğe bağlı).

Adım 4: İnceleme ve Tescil

TÜRKPATENT, başvuruyu usul ve şart açısından inceler. Başvuru olumlu bulunursa tasarım tescil edilir ve tasarım belgesi düzenlenir. Süreç genellikle 6-12 ay arasında tamamlanır.

Endüstriyel Tasarım Tescil Süresi ve Yenileme

Türkiyede tescilli bir endüstriyel tasarım, başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunur. Bu süre, 5er yıllık dönemler halinde en fazla 25 yıla kadar uzatılabilir.

Marka ile Endüstriyel Tasarımın Birlikteliği

Marka ve endüstriyel tasarım, bir ürünün farklı yönlerini korur. Marka, ürünün adını ve logosunu korurken; endüstriyel tasarım, ürünün fiziksel görünümünü korur.

Birlikte koruma örneği:

• Bir kulaklık üreticisi, ürünün adını marka tesciliyle korur.
• Kulaklığın benzersiz kasa tasarımını endüstriyel tasarım tesciliyle korur.
• Bu sayede rakipler hem aynı ismi hem de aynı görünümü kullanamaz.

Endüstriyel Tasarım ve Telif Hakkı

Türkiyede endüstriyel tasarımlar, tescil dışında da telif hakkı korumasına tabi olabilir. Ancak telif hakkı koruması, endüstriyel tasarım tesciline göre daha zayıf ve sınırlıdır.

Endüstriyel Tasarım İhlali ve Korunma

Tescilli bir endüstriyel tasarımın ihlali durumunda, tasarım sahibi çeşitli hukuki yollara başvurabilir:

• Önlem Davası: İhlalin durdurulması talep edilebilir.
• Tazminat Davası: Maddi ve manevi zararların tazmini istenebilir.
• El Koyma ve İmha: İhlal eden ürünlerin toplatılması ve imhası talep edilebilir.
• Haksız Rekabet: Türk Ticaret Kanunu hükümlerine dayanılarak dava açılabilir.

Uluslararası Endüstriyel Tasarım Koruma

Yurtdışında koruma sağlamak için çeşitli yollar mevcuttur:

• Hague Sistemi: WIPO nezdinde tek bir başvuruyla birden fazla ülkede tasarım koruması.
• AB Topluluk Tasarımı: AB genelinde geçerli tek bir tasarım başvurusu.
• Ulusal Başvurular: Her ülkede ayrı ayrı başvuru yapılması.

Endüstriyel Tasarım Tescil Maliyeti

2026 yılı itibarıyla Türkiyede endüstriyel tasarım tescil maliyetleri şu şekildedir:

• Başvuru ücreti (tek tasarım için temel ücret).
• Ek tasarım başvuruları için indirimli ücretler.
• Yayın ücreti.
• Tescil belgesi ücreti.
• Yenileme ücretleri (5., 10., 15. ve 20. yıllarda).

Sonuç

Endüstriyel tasarım tescili, bir ürünün estetik ve görsel değerini koruyan önemli bir fikri mülkiyet aracıdır. Marka tesciliyle birlikte kullanıldığında, ürünün hem ticari kimliği hem de fiziksel görünümü kapsamlı bir şekilde korunur. Girişimciler ve üreticiler, ürün geliştirme sürecinin erken aşamalarında tasarım tescilini düşünmelidir.

Ürününüzün Değerini Koruyun

MarkaRadarın AI destekli analizi ile markanızın çakışma riskini öğrenin. Benzer markaları tespit edin, detaylı PDF rapor alın ve fikri mülkiyet portföyünüzü güçlendirin.

→ Hemen Ücretsiz Marka Analizi Başlat